Wyższość ontologiczna i funkcjonalna

[mirek]

Kiedy mówimy o tym, że ktoś jest wyższy od drugiego, to możemy mieć na myśli dwie rzeczy. Albo chodzi nam o wyższość ontologiczną albo funkcjonalną.

Wyższość ontologiczna dotyczy wyższości jakościowej, czyli gatunkowej i jest związana z kwestią natury, czy sposobu istnienia danej istoty. Np. taką wyższość posiada Bóg Stwórca nad swym stworzeniem, człowiek nad zwierzęciem, zwierzę nad rośliną, czy roślina nad kamieniem. W każdym z powyższych przypadków mamy do czynienia z różnicą jakościową.

Z kolei gdy mówimy o wyższości funkcjonalnej, mamy na myśli umowną "niższość" związaną z pełnieniem jakiejś funkcji, zadania czy pracy. Np. funkcjonalną wyższość posiada pracodawca nad pracownikiem, oficer nad szeregowym, król nad poddanymi itp. Funkcjonalna "wyższość" w każdym z tych przypadków nic nie mówi na temat tego, czy ta strona jest jakościowo niższa. Przykładem relacji w której jedna istota jest wyższa od drugiej zarówno jakościowo jak i funkcjonalnie jest relacja pomiędzy Bogiem (który jest Panem i Stwórcą) a chrześcijaninem (który jako stworzenie jest niższy ontologicznie, oraz znaje prawo Boga do panowania w swym życiu).

Oczywiście każdy człowiek jest równy ontologicznie człowiekowi, ponieważ każdy posiada naturę ludzką. Jednak fakt, że ktoś posiada swojego przełożonego, czy głową żony jest jej mąż, nie pozbawia przecież osoby poddanej jej natury ludzkiej.

Oczywiście Jezus jest ontologicznie równy swojemu Ojcu, ponieważ tak jak on posiada naturę boską. Jeśli ktoś się z tym nie zgadza, to niech odpowie sobie na pytanie: jeśli Jahwe jest Ojcem Jezusa nie w sensie przekazania natury, to w jakim? Oczywiście naturę Boga posiadać może tylko Bóg. Tak samo jak naturę człowieka posiada człowiek, a naturę psa - pies.

Dwie osoby ludzkie jak najbardziej są ontologicznie równe ponieważ należą do tego samego gatunku HOMO SAPIENS. Nie zawsze są jednak funkcjonalnie równe. Jeśli jedna z osób byłaby na przykład ojcem albo szefem w pracy dla drugiej, to byłaby oczywiście wyższa funkcjonalnie od niej. Ale ontologicznie równe będą zawsze, niezależnie od pozycji jakie względem siebie zajmują. Podobna relacja zachodzi pomiędzy Synem Boga - Jezusem a Bogiem Ojcem - są ontologicznie równi, ale funkcjonalnie Ojciec przewyższa Syna.

Funkcjonalna nierówność zakłada równość ontologiczną. Dzisiaj można powiedzieć, że Chrystus jest głową męża, ponieważ ten pierwszy uniżył się i stał się człowiekiem. Co więcej przez to, że stał się człowiekiem, jest również naszym bratem, a więc równy ontologicznie nam. W tej kwestii spójrzmy więc na bardzo ciekawy werset z 1 Kor 11:3:

1Kor 11:3 Bw "A chcę, abyście wiedzieli, że głową każdego męża jest Chrystus, a głową żony mąż, a głową Chrystusa Bóg."

Czy ze sformułowania "mąż jest głową żony" wyciągamy wniosek, że żona stoi genetycznie niżej niż mąż? W Biblii przecież też nie ma nigdzie sformułowania, iż kobieta nie jest człowiekiem. Bowiem kobieta i mężczyzna są sobie ontologicznie równi (jako ludzie) a jednak funkcjonalnie żona podporządkowana jest mężowi. Podobnie i Chrystus jest ontologicznie równy Ojcu, bo obydwaj posiadają naturę boską, ale jednak podporządkowany swojemu Ojcu. Jednak w ostatnim przypadku antytrynitaryści wyciągają z omawianego wersetu zaiste dziwny wniosek, iż Jezus jest ontologicznie niższy od swojego Ojca. Czemu więc analogicznie nie wyciągną wniosku, iż żona stoi genetycznie niżej niż mąż?

Mówiąc inaczej, antytrynitarianie uważają na podstawie tego wersetu, że Syn nie jest Bogiem, jest kimś innym niż Bóg, skoro zostanie mu poddany. Mieszają jednak w tym miejscu rzeczy tak podstawowe, jak działanie z naturą bytu. Stosując bowiem metody rozumowania antytrynitarian można nawet udowodnić, że tak jak Jezus nie może być Bogiem, bo będzie podporządkowany Ojcu, tak samo chrześcijanie nie są ludźmi, bo są "niżsi" od władz zwierzchnich jakimi są też podporządkowani (Tyt 3:1, 1 P 2:13 i Rz 13:10). A nawet gorzej:

Niewolnicy mają być poddani panom (1 P 2:18; Tt 2:9; Kol 3:22; 1 Tm 6:2).
Żony mają być poddane mężom (1 P 3:1, 5; Tt 2:5; Kol 3:18; Ef 5:22, 24; 1 Tm 2:11; 1 Kor 11:10 i 14:34).
Młodsi starszym (1 P 5:5).
Chrześcijanie chrześcijanom (Ef 5:21; 1 P 4:10).

Czy wyciągniemy więc z powyższych wersetów wniosek, że poddani nie są ludźmi, bo byli komuś podporządkowani? Zgodnie więc z logiką antytrynitarian, Jezus jest nie tylko niższy genetycznie od Ojca, ale i od swych rodziców; wszak podaje Pismo: "i był im poddany" (Łk 2:51).

Dopóki więc nie zrozumiemy, że werset ten nie mówi o niższości ontologicznej między Ojcem i Synem, jak próbują wmawiać antytrynitarianie, ale o roli obojga, nie pojmiemy o co tu chodzi. Jeśli ktoś nadal nie jest przekonany do argumentacji niech odpowie sobie na pytanie:

Czy w rodzinie syn może stać genetycznie niżej od swego ojca? Nawet bowiem w otaczającym nas swiecie jest to niemożliwe, gdyż synem konia jest koń, synem psa jest pies, synem człowieka jest człowiek, więc synem Boga jest .... Bóg. Jeśli Jahwe jest Ojcem Jezusa nie w sensie przekazania natury, to w jakim?