JeHoWaH a nie Jahweh - najnowsze badania naukowe

[czytelnik2026]

Dnia 29 czerwca 2008 r. kardynał Francis Arinze prefekt Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów działając na polecenie Benedykta XVI (Josepha Aloisiusa Ratzingera) przekazał rozporządzenie biskupom całego świata, że występujące w różnych formach w mowie i piśmie imię Boga Wszechmogącego : Jahwe, Yahwe, Jahweh, Jawe, Yehowah - ma być odtąd zastępowane słowem Pan [hebr. Adonaj, gr. Kyrios, łac. Dominus].

Następca Benedykta XVI, którym został jezuita Jorge Mario Bergoglio przyjąwszy imię Franciszka I nie odwołał tego rozporządzenia, co oznacza utrzymanie go w mocy. Nie odwołał tego rozporządzenia również protegowany Franciszka I - obecny jego następca: Robert Francis Prevost czyli Leon XIV.

To rozporządzenie zostało wydane wbrew zakazowi biblijnemu zapisanemu w 5Moj.12:3-4. Wszyscy trzej papieże kościoła rzymsko-katolickiego powoływali się na Tomasza z Akwinu uważając go za autorytet, jednakże Tomasz z Akwinu w swej Sumie Teologicznej część 2 kwestia 13 art. 9 stwierdza, że imię ‟Bóg” jest imieniem pospolitym, a nie własnym [łac. nomen Deu est nomen appellativum, et non proprium]. Natomiast w art. 11 napisał, że - ‟Jestem” jest właściwym imieniem Boga, daleko bardziej niż imię ‟Bóg” - [łac. Qui Est est magis proprium nomen Dei quam hoc nomen Deus], pochodzi bowiem od ‟istnienia” [łac. esse]. Następnie Tomasz z Akwinu pisze: ale jeszcze bardziej właściwy jest Tetragrammaton nadany by oznaczać istotę samego Boga, nieprzekazywalny i jeśli tak można powiedzieć - indywidualny. [łac. Et adhuc magis proprium nomen est Tetragrammaton, quod est impositum ad significandam ipsam Dei substantiam incommunicabilem, et, ut sic liceat loqui, singularem.].
Skoro więc najwłaściwszy jest Tetragrammaton oznaczający istotę samego Boga, zaś słowo ‟Bóg” - jest imieniem pospolitym, to poważnym nieporozumieniem stała się decyzja papieska wydana 29 czerwca 2008 r. Oznacza to przede wszystkim niezgodność papieskich rozporządzeń z Biblią (5Moj. 12:3-4), ale także nawet niezgodność tych rozporządzeń z poglądami Tomasza z Akwinu uważanego przez nich za świętego i którego nauczanie uważają za wzorzec dla teologii katolickiej.

Argument uzasadniający zakaz używania Imienia ze względu na szacunek jest bezpodstawny, gdyż wręcz przeciwnie - Biblia wielokrotnie wskazuje, że nacechowane najwyższym szacunkiem wymawianie lub wzywanie tego Imienia jest nie tylko potrzebne, lecz nawet konieczne, a przede wszystkim zgodne z wolą Bożą. (Joel 3:5; Psalm 105:1-3; Amos 9:11-12; Rzymian 10:13; 2Tymoteusza 2:19).
Dokładna analiza historyczna pokazuje, że zakaz wymowy Imienia Bożego występujący w Talmudzie nie wziął się bynajmniej z nadmiernego szacunku, lecz z obawy przez okupantem najpierw Seleucydów, a potem Rzymian, którzy zabronili publicznie wymawiać Imię Boże, ponieważ to Imię (haSzem) natychmiast jednoczyło wszystkich Żydów, czego władze okupacyjne najbardziej się obawiały.

Największym paradoksem jest to, że to Imię zostało usunięte przez kler i ich współpracowników z tłumaczeń Biblii wbrew zakazowi zawartemu w Księdze Powtórzonego Prawa 12:3-4. Jednak imiona obcych, pogańskich bogów zostały zachowane w tych tłumaczeniach.

Święte Imię Boże jest najważniejsze co najmniej z siedmiu powodów:

1. identyfikuje jedynego prawdziwego Boga (Izajasz 45:5,18,21)
2. demaskuje niezgodne z Biblią doktryny takie jak: modalizm, binitaryzm, trynitaryzm we wszelkich możliwych odmianach wskazując, że tylko Niebiański Ojciec Mesjasza jest jednym prawdziwym Bogiem (5Moj. 6:4; Marka 12:29: Jana 5:43-44; 17:3; Izajasz 45:5; Jana 8:54; Obj. 19:4-6.
3. nie jest wymysłem i nazwą ludzką, lecz zawdzięcza się ją objawieniu samego Boga. (2Moj. 3:15; 33:19). Stąd poprawne brzmienie jak również znaczenie Imienia ma ogromną wartość, a jest bardzo ważne z tego powodu, że przeciwnik Boga używa wszelkich metod, by ludzi rozminąć z tym Imieniem
4. bowiem wzywanie Imienia Bożego stanowi metodę kontaktu z Bogiem przewidzianą przez samego Boga (Joel 3:5; Rzymian 10:13)
5. Imię Boże jest nierozerwalnie związane z przymiotami Bożymi, dzięki czemu wiemy jakim jest Bogiem (2Moj.20:5-6; 34:5-6; Jana 17:26). To co nie miało imienia - dla Hebrajczyków nie istniało [fakt ów musieli uznać nawet wydawcy Biblii Tysiąclecia w słowniczku pojęć biblijnych na końcu każdej ich edycji]
6. Imię Boże ma być uświęcone i w tym Imieniu przyjdzie Królestwo Boże (Mt.6:9; 21:9; Psalm 118:24-26; Obj.14:1; 3Moj.19:2; 1Piotra 1:15-17)
7. Imię Boże ma być rozgłaszane wszystkim narodom. Sam Bóg zadba o objawienie Jego Imienia wszystkim narodom (Psalm 105:1-3; 117:1-2; 138:4-5; 148:11-13; 150:6; Ez.37:27-28; 38: 23; Sof.3:9; Zach.14:9).

Uwaga ! Imię Boże w tekście z zaznaczonym Tetragramem (JHWH) dużymi literami.

Od wielu lat toczył się spór o to jaka jest prawidłowa forma Imienia Bożego - JeHoWaH czy Jahweh. Jednakże ostatnie badania dokonane przez ekspertów w tej dziedzinie wykazują bezpodstawność formy Jahweh i sprzeczność z fonetyką hebrajską oraz zasadami gramatyki hebrajskiej. Nie można też ustalać wymowy wyrazów hebrajskich na podstawie innej fonetyki: greckiej, samarytańskiej czy aramejskiej. Taki błąd popełnił m.in. luterański teolog Heinrich, Friedrich, Wilhelm Gesenius (1786-1842). Choć początkowo uznawał imię Jehovah w swych pismach, później zasugerował się wymową samarytańską, inną niż wymowa hebrajska. Przypuszczał, że wszystkie języki wyewoluowały z jednego, wspólnego języka, stąd zaczął je porównywać, ale zaprowadziło go to do całkowicie błędnych wniosków. Święte Imię Boga Izraela pozwolił sobie porównywać do imion bogów pogańskich. Zaplątanie się w analizie językowej doprowadziło go do pomieszania bóstw pogańskich z Świętym Bogiem Izraela. Ów poważny błąd z jego strony zaważył na jego poglądach. Zaczął upatrywać pochodzenie Imienia Bożego w obcych pogańskich kultach, co z punktu widzenia Tory, a zwłaszcza pierwszego przykazania Dekalogu jest nie do przyjęcia. Niestety w kręgach akademickich przyjęto jego punkt widzenia za autorytatywny, co zaważyło na dziesiątki lat na poglądach wielu ludzi i pokutuje w wielu kręgach nawet naukowych do dnia dzisiejszego.

Tymczasem okazuje się, że najwięcej do powiedzenia mają w tej sprawie ci, których odsądzano przez wieki od czci i wiary. Brzmi to paradoksalnie, ale właśnie Żydom odmawiano wypowiadania się na temat ich własnego języka i co w języku hebrajskim znaczą różne słowa, w tym najważniejsze - Imię Boga. Wszyscy uważali, że mają rację, ale Żydzi byli u nich na marginesie. Taki stan rzeczy trwał przez liczne wieki aż do czasów dzisiejszych włącznie. Dopiero w czasach dzisiejszych sytuacja ulega zmianie, choć co najmniej szesnastu różnych rabinów broniło imienia YeHoWaH. Na ogół Imię Boże nie jest wymawiane w środowisku żydowskim i zamiast Imienia mówi się „haSzem” [To Imię], co było skutkiem zakazu zapisanego w Talmudzie. Ale gdy już przychodzi do poruszenia kwestii Imienia, to jest pełna zgoda, że tą formą przekazywaną przez tradycję żydowską jest Jehowah. Oficjalnie o tym Imieniu mówią Żydzi karaimscy, ale nie tylko oni. Wśród nich znana postać - Nehemiasz Gordon syn rabina, który całe życie poświęcił badaniu Imienia Bożego. Był uczniem Emanuela Tova profesora studiów biblijnych na Wydziale Biblijnym Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie mianowanego redaktorem naczelnym Projektu Publikacji Zwojów znad Morza Martwego. Nehemiasz Gordon obronił też pracę doktorską na Uniwersytecie Bar-Ilan na temat „Pisania, wymazywania i poprawiania Tetragramu w średniowiecznych rękopisach Biblii hebrajskiej”. Stał się ekspertem w tej dziedzinie. Dzięki jego pracy naukowej wiele cennych hebrajskich manuskryptów ujrzało światło dzienne. Obalone zostały stereotypowe zarzuty stawiane imieniu JeHoWaH. [Zapis Imienia piszę w ten sposób, że Tetragram jest wyróżniony dużymi literami JHWH - Jod, He, Waw, He].

Niektóre ciekawe informacje na ten temat zamieszczam poniżej:

1. Podważenie zarzutu, że forma Jehowah powstała wskutek błędnego wpisania samogłosek z tytułu Adonai, podobnie jak forma Jehowih wskutek wpisania samogłosek tytułu Elohim:

Gdyby tak było, to mielibyśmy formę Jahowah - ale taka forma nie istnieje. Natomiast forma Jehowih nie musi świadczyć o wpisaniu samogłosek z tytułu Elohim. Warto zwrócić uwagę, że np. imię Melki-cedek (מַלְכִּי־צֶדֶק) składa się z dwóch słów מֶלֶךְ (melek) czyli król oraz צֶדֶק (cedek) czyli "Król-Prawości" . Jednak to imię ze wględu na to, że jest złożeniem brzmi trochę inaczej niż słowo מֶלֶךְ (melek) dodane do słowa oraz צֶדֶק (cedek). Samogłoska -i (krótka lub długa samogłoska, w zależności od kontekstu) występująca w słowie מֶלֶךְ (melek) dająca w tym wypadku formę מַלְכִּי (malki) wskazuje na przynależność lub powiązanie. Końcówka -i występująca w formie malki (מַלְכִּי) od podstawowego słowa מֶלֶךְ (melek) oznaczającą przynależność lub powiązanie występuje też w innych słowach hebrajskich np. w znanym słowie ‏רַבִּי‎ (rabbī) od słowa רַב (raw) - nauczyciel, mistrz.
Po pierwszym słowie i imieniu Melki-cedek (מַלְכִּי־צֶדֶק) następuje łącznik (myślnik) tworząc formę "Król Prawości". Stąd też forma złożona taka jak אֲדֹנָ֣י יֱהֹוִ֔ה (Adonai Jehowih) występująca np. w Gen 15:8 sugerująca samogłoski z tytułu Elohim mogła się pokryć z samogłoskami wskazującymi na stan przynależności.
A więc niekoniecznie forma Jehowih pomimo podobieństwa samogłosek z tytułu Elohim musi wskazywać na takie pochodzenie tej formy. Znamienne jest jednak, że w Targumach, w których wyjaśniano wersety zawierające formę Adonai Jehowih z reguły pisano samogłoski Adonaj Jehowah.

2. Interpretacja zaś, że przy przenoszeniu samogłosek z tytułu Adonaj אֲדֹנָי do Tetragramu יהוה, zwłaszcza pierwszej samogłoski hatef-pataḥ  [w postaci dwukropka i poziomej kreseczki], którą podobno miano przenosić pod  yod,  z redukcją  do  szva  prostego  [w postaci dwukropka] - jest naiwna, gdyż wprawdzie istnieje w języku hebrajskim możliwość zmiany samogłosek (np. דָּבָ֫ר (davar) słowo - דְּבָרִ֫ים (devarim) słowa; גָּד֫וֹל, (gadol) wielki - גְּדוֹלָ֫ה (gedolah) wielka; לֵבָ֫ב (levav) serce - לְבָבִ֫י (levavi) serce moje; תָּשׁ֫וּב (taszuv) ona powróci - תְּשׁוּבֶ֫ינָה (teszuvena) one powrócą; אֱמֶ֫ת (emèt) prawda - אֲמִתּ֫וֹ (amito) jego prawda, itd.], ale wtedy następuje zmiana znaczenia: liczby, rodzaju lub formy. W przypadku Imienia Bożego taka zmiana znaczenia jest absolutnie niemożliwa.

3. Bardzo wątpliwa jest wzmianka Theodoreta z Cyru, biskupa Cyrrhus (V w.), który nie znał języka hebrajskiego, a wiadomość, którą przekazał była zasłyszana od kogoś i najprawdopodobniej zniekształcona. Zapis w jego dziele Octateuch był następujący: καλουσι δε αυτο σαμαρειται μεν 'Ιαβε, ιουδαιοι δε 'Ιαo, co wskazuje, że Samarytanie wzywali 'Ιαβε, a Judejczycy IAO.
Jak jednak pokazują dzisiejsze badania - u Samarytan nie było takiej formy Imienia Bożego, a zapis grecki IAO nie odpowiada zgromadzonym faktom.

4. Gdyby właściwą formą była forma Jahweh, to wówczas skryba masorecki redukując dwa -a- do jednego, nigdy nie zapisałby laJehowah. Takie zaś zapisy spotkać można w manuskryptach hebrajskich w bibliotece Petersburskiej. Warto uwzględnić, że masoreci nie byli przypadkowymi skrybami, lecz starannie wykształconymi i bardzo dokładnie sprawdzali przepisywane kopie. Nawet fakt zastępowania Imienia Bożego tytułem Adonai przez czytającego tekst jeszcze nie świadczy o tym, że samogłoski z tego tytułu wchodziły w skład zapisu Imienia Bożego.

5. Nie ma żadnych imion teoforycznych pochodzących od formy Jahweh. Imiona teoforyczne odczytywane we wszystkich synagogach na całym świecie mają dwie pierwsze sylaby Jeho- wzięte z Imienia JeHoWaH. Forma skrócona Imienia czyli JaH jak się okazuje nie pochodzi od formy Jahweh, lecz od JeHoWaH, o czym świadczą hebrajskie samogłoski. W formie skróconej JaH występuje samogłoska „a” zwana Qamac, której nie ma w formie Jahweh. Forma skrócona JaH nigdy nie rozpoczyna imion teoforycznych, choć może być ich zakończeniem.

6. W najstarszej formie punktacji samogłoskowej neqqudot przyjętej według systemu nie tyberiadzkiego, lecz babilońskiego mamy również zapis JeHoWaH, choć samogłoskowe znaki  graficzne (tzw. znaki diakrytyczne)  są  zupełnie  inne  niż  występujące  w  późniejszym  systemie tyberiadzkim, widocznym np. w Kodeksie z Aleppo czy Kodeksie Leningradzkim.

7. Hebrajski manuskrypt Ms. EVR.II B-52 potwierdza zapis JeHoWaH.

https://www.nli.org.il/en/manuscripts/N ... FL38219165

Przykład:

Imię Boże יְהֹוָה JeHoWaH– Manuskrypt EVR. II B 52, Księga Rodzaju 12:8 (Rosyjska Biblioteka Narodowa, Sankt Petersburg).

וַיַּעְתֵּ֨ק מִשָּׁ֜ם הָהָ֗רָה מִקֶּ֛דֶם לְבֵֽית־אֵ֖ל וַיֵּ֣ט אָהֳלֹ֑ה בֵּֽית־אֵ֤ל מִיָּם֙ וְהָעַ֣י מִקֶּ֔דֶם וַיִּֽבֶן־שָׁ֤ם מִזְבֵּ֙חַ֙ לַיְהוָ֔ה̄ וַיִּקְרָ֖א בְּשֵׁ֥ם יְהֹוָֽה

I udał się stamtąd na górę na wschód od Betel i rozbił namiot, mając Betel od zachodu i Aj od wschodu, i zbudował tam ołtarz dla Jehowy i wzywał Imienia JeHoWaH. [Imię z zaznaczonym Tetragramem (JHWH) dużymi literami].
Pisownia samogłosek w Tetragramie w rękopisie EVR. II B-52 z kairskiej genizy z 1050 roku, przechowywanym w Rosyjskiej Bibliotece Narodowej w Petersburgu, zawiera bardzo interesujący szczegół.
W całym zachowanym rękopisie obejmującym niemal całą Torę, zapis JeHoWaH jest niemal wszędzie, z „rafe”(רָפֶה) znakiem diakrytycznym nad ostatnią spółgłoską „he” (ה) [w formie poziomej kreski nad spółgłoską], co wydaje się wykluczać samogłoski z tytułu Adonaj, ponieważ tytuł ten kończy się sylabą zamkniętą.
Fakt, że „rafe” jest prawie zawsze obecne w końcowym „he” (ה) Tetragramu w rękopisie Ms.EVR.II B-52, co wskazuje na sylabę otwartą, jest istotny, ponieważ Christian D. Ginsburg (1831–1914), który był pochodzenia żydowskiego, miał solidne wykształcenie rabiniczne, napisał liczne komentarze biblijne i cztery tomy poświęcone masorze i stwierdza w swoim w znanym dziele „Massoretico-Critical Edition of the Hebrew Bible”, że końcowe „he” (ה) w imieniu Bożym (יהוה) nigdy nie ma rafe. (Christian D. Ginsburg: Wprowadzenie do masorecko-krytycznego wydania Biblii Hebrajskiej (Nowy Jork 1966, część II, rozdz. I, Dagesh i Raphe, s. 114).
Tymczasem fakty mówią coś zupełnie innego w wyżej wspomnianym rękopisie z 1050 roku, znalezionym w kairskiej genizie. Ginsburg nie brał pod uwagę żadnych innych rękopisów poza tymi, które rozważał. Krytykował Saligmana Isaaca Baera (1825–1897), wybitnego znawcę masory i nauczyciela języka hebrajskiego w gminie żydowskiej w Biebrichu (obecnie Wiesbaden-Biebrich), który współpracował z Franzem Delitzschem (1813–1890), również wybitnym znawcą języka hebrajskiego, wykładowcą na uniwersytetach w Rostocku, Erlangen i Lipsku. (W uznaniu zasług Baera dla Komisji Historii Żydów w Niemczech, Uniwersytet Lipski przyznał mu honorowy tytuł doktora filozofii. Jego wydanie Biblii Masoreckiej zostało opublikowane we współpracy z Delitzschem).
Poniżej znajduje się screen z Księgi Rodzaju 12:8 z podkreślonym Imieniem Bożym (kolor zielony), które pomimo przyimka ל zawiera pełną pisownię Imienia Bożego. W innych Kodeksach hebrajskich takich jak Kodeks z Aleppo albo Kodeks Leningradzki (B19a) skrybowie masoreccy przyjęli inną metodę zapisu przyimków dołączonych do Tetragramu. Jak widać w przed-ostatniej linijce Imię zachowało swoje samogłoski - e (Szva), o (Cholam), a (Qamac).
Ponadto, werset ten jest również dowodem na to, że Abram (później nazwany Abrahamem) dobrze znał Imię Boże, ponieważ wzywał Boga po Imieniu (hebr. Qara beSzem).

Pod spodem: screen Księgi Rodzaju 12:8 manuskrypt Ms.EVR II B-52

https://manuskrypty-hebrajskie.webnode.page

Dodatkowo zamieszczam jeszcze link do elementarnych wiadomości na temat Imienia Bożego:

https://jehowah-swiete-imie-boga-wszech ... bnode.page

______________________________

[Queza]

Był taki program w telewizji kilkanaście lat temu, w którym zakonnica między innymi pytała widzów, czy mieli spotkanie z żywym Bogiem. Ja miałabym o czym opowiadać, ale czy o to chodzi by znać imię Boga, czy raczej o to, czy ten Bóg prawdziwy zna nas?

[czytelnik2026]

Re:

Był taki program w telewizji kilkanaście lat temu, w którym zakonnica między innymi pytała widzów, czy mieli spotkanie z żywym Bogiem. Ja miałabym o czym opowiadać, ale czy o to chodzi by znać imię Boga, czy raczej o to, czy ten Bóg prawdziwy zna nas?

Wyraziłem się chyba jasno. Nie chodzi tylko o to by znać Imię Boga. Jedno i drugie jest ważne. Kto nie zna Imienia Boga i tego wszystkiego co się z tym Imieniem wiąże - nie może należeć do Jego ludu - Iz. 52:6; Amos 9:11-12; Dz.Ap.15:14-18.

[Queza]

A Ty co? Jakiś dyktator jesteś? Ja znam imię Boga z Biblii i z tego forum, osobiście mi się Bóg nie przedstawił. Zastanawiające jednak jest jak te badania nad Imieniem Boga mogły wyglądać, bo zazwyczaj bada się to co żyje.

[DonCicio]

A Ty co? Jakiś dyktator jesteś? Ja znam imię Boga z Biblii i z tego forum, osobiście mi się Bóg nie przedstawił.

A nie przyszło Ci nigdy na myśl Queza, że Bóg zna bardzo dobrze każdego człowieka na tej planecie? ... ba, "nawet wszystkie wasze włosy na głowie są policzone" (Mat 10:30). Nie chodzi więc, czy On się Tobie przedstawi, ale czy Ty chcesz się Jemu przedstawić. Dobrze ujął to Jakub, kiedy napisał: "Zbliżcie się do Boga, a On zbliży się do was" (Jak 4:8).
Zauważyłaś kolejność? Wpierw Ty, a potem Bóg. To Ty masz szukać Boga, a nie On Ciebie:

"Ale Jehowa patrzy z nieba na ludzi, żeby sprawdzić, czy ktokolwiek jest wnikliwy, czy ktokolwiek szuka Jehowy" (Ps 14:2)

A teraz zobacz, jakie są pozytywne skutki dla każdego, kto szuka Boga i Go znajduje:

"Bóg powiedział: 'Ponieważ mnie kocha, więc go ocalę. Ochronię go, bo zna moje imię.  Będzie mnie wzywał, a ja mu odpowiem. Będę z nim w czasie jego udręki. Wyratuję go i otoczę chwałą. Nasycę go długim życiem i dam mu zobaczyć, jak zapewniam wybawienie" (Ps 91:14-16)

Za znajomością imienia Bożego idą same błogosławieństwa. Ale znajomość imienia to nie tylko wiedzieć, że ma na imię Jehowa. To przede wszystkim wiedzieć kim naprawdę jest i czego od nas oczekuje.

[booris]

W tytule tematu widze najnowsze badania naukowe,a w tresci posta nie ma informacji kto,kiedy i gdzie takie badania przeprowadzil.

[DonCicio]

W tytule tematu widze najnowsze badania naukowe,a w tresci posta nie ma informacji kto,kiedy i gdzie takie badania przeprowadzil.

A może sam ruszył byś przysłowiowe cztery litery? Przyzwyczaiłeś się ... i innych, żeby wszystko podawać Ci na tacy! Przecież w poście usera czytelnik2026 masz podane namiary jak na dłoni. Dla Twojej wygody, ostatni raz, podaję je Tobie. To zapodani w poście naukowcy z dziedziny biblistyki: profesor Emanuel Tov oraz doktor Nehemia Gordon. Jeżeli naprawdę jesteś zainteresowany wiedzą, to będziesz jej szukał, jeżeli nie, to nadal będziesz psioczył i odbijał piłeczkę. Powodzenia w szukaniu wiedzy ...

[czytelnik2026]

Re:
booris pisze:

W tytule tematu widze najnowsze badania naukowe,a w tresci posta nie ma informacji kto,kiedy i gdzie takie badania przeprowadzil.

W treści jest wymieniony izraelski uczony dr Nehemiasz Gordon. Podaję linki do jego cennych artykułów, książek i wykładów:

https://www.nehemiaswall.com/nehemia-gordon-name-god

[youtube]https://www.youtube.com/watch?v=yeeA_Abd5Nk[/youtube]

[youtube]https://www.youtube.com/watch?v=u3viHpQBZwM[/youtube]

[youtube]https://www.youtube.com/watch?v=hmhskcrZDUI[/youtube]

[youtube]https://www.youtube.com/watch?v=sUOJMopNKrI[/youtube]

[youtube]https://www.youtube.com/watch?v=GzZUC43xrQo[/youtube]

Jak wspomniałem jest on uczniem wybitnego izraelskiego profesora Emanuela Tova.

Poza tym mogę wymienić dr Al-Garza. Podaję link do jego cennego artykułu:

https://www.academia.edu/35364471/What_ ... dated_2022

Również dr. Janice F.Baca. Link do jej artykułu:

https://www.academia.edu/119756514/The_ ... Revelation

I np. dr Pavlos D. Vasileiadis. Tu link do jego artykułu:

https://www.academia.edu/33651190/Το_ιε ... reece_2017


Są jeszcze inni, ale na razie tyle.

_______________________

[booris]

A może sam ruszył byś przysłowiowe cztery litery? Przyzwyczaiłeś się ... i innych, żeby wszystko podawać Ci na tacy!

Dobry argument,DonCicio.Przychodzi do Ciebie policjant i mowi,ze zlamalaes prawo.Jakie?-pytasz.Mam Ci wszystko podawac na tacy? -odpowiada glina.
A tak powazniej,gdybym nie ruszal przyslowiowych liter,to bylbym ubabrany mocno powyzej tych liter mialka papka z tychze liter.Nie jestem pelikanem,zeby lykac wszystko jak leci.

[booris]

Są jeszcze inni, ale na razie tyle.

Dziekuje.

[DonCicio]

Dobry argument,DonCicio.

No? Ale wiem, że gdybyś tylko chciał, sam byś wyłowił z tekstu doktora i profesora

[Queza]

Mi się udało wyłowić z internetu takie rzeczy: https://www.jw.org/en/library/videos/be ... al-Person/

[czytelnik2026]

Pogląd Towarzystwa Biblijnego Strażnica na Imię Boże w dodatku A4 i A5 do Pisma Świętego w Przekładzie Nowego Świata (Revision) wyd. angielskie 2013 i to samo wyd.polskie 2018:

https://wol.jw.org/pl/wol/d/r12/lp-p/1001070204

https://wol.jw.org/pl/wol/d/r12/lp-p/1001070205

Oprócz tego Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania wydało Insight on the Scriptures wyd. angielskie 1988 (wydanie polskie 2006). Wznowione wydanie angielskie 2018 - nic nie zmieniło w kwestii Imienia Bożego względem wydania z 1988 r., powtarzając jedynie to co było drukowane w 1988 r.
Podaję link do tego wydania (vol.2), gdzie od s.5-20 znajduje się obszerny artykuł pod hasłem JEHOVAH:

https://archive.org/details/insight-on- ... 1/mode/2up

__________________________

[Queza]

Oprócz tego Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania wydało Insight on the Scriptures wyd. angielskie 1988 (wydanie polskie 2006). Wznowione wydanie angielskie 2018 - nic nie zmieniło w kwestii Imienia Bożego względem wydania z 1988 r., powtarzając jedynie to co było drukowane w 1988 r.
Podaję link do tego wydania (vol.2), gdzie od s.5-20 znajduje się obszerny artykuł pod hasłem JEHOVAH:

https://archive.org/details/insight-on- ... 1/mode/2up

__________________________

Mam okulary do czytania ale i tak nie widzę co tam pisze. Mały druk, do tego po angielsku. Może z laptopa byłoby by lepiej widać, ale mi padł i korzystam obecnie z telefonu. Widać jednak, że wartościowe jest to co zapodajesz. Ludzie badają Imię Boże całe życie...

[Wojownik]

Imię Boga w tłumaczeniu polskim brzmi 'Bóg mówi i tak się staje"